Ոչ մեկ չի կարող դառնալ այնքան օտար, որքան նա ում նախկինում սիրել ենք:
Ռեմարկ

Օտարացանք: Օտարացանք այնքան արագ, որքան երկար փորձում էի հարազատանալ Քեզ հետ:

Հարազատն էիր իմ, աշխարհի ամենահարազատ մարդկանցից մեկը, սակայն Դու օտարանալուն էիր ավելի շատ հակված: Օտարացա՞նք: Օ՜ ոչ՝ Դու օտարացար: Դու ինձ համար նախկինի պես օտար չես՝ այդ ես եմ դարձել Քեզ համար օտար: Այդ օտարություն կոչված պարիսպը ինքդ շինեցիր ամուր հիմքերով, անսասան սյուներով: Եվ հիմա ես գտնվում եմ պարսպի մի կողմում, իսկ դու մյուս:

Դու երևի վաղուց մոռացել ես պարսպի այն կողմում գտնվողի մասին, որը նույնիսկ սառնամանիքին աներեր կանգնած, հայացքը դեպի պարիսպը՝ մտովի փորձում է պարսպից ներս տեսնել, տեսնել այն հարազատին, որն այժմ օտար է՝ օտարացած հարազատին:

Եվ որքա՜ն ճիշտ էր Ռեմարկը, որքա՜ն հոգեհարազատ են նրա տողերը. «Ոչ մեկ չի կարող դառնալ այնքան օտար, որքան նա ում նախկինում սիրել ենք»:

Պարիսպը նախկինի պես կանգուն է և նրա հիմքերն ու սյուները օր-օրի ավելի ես ամրապնդում, նրա պատերը ժամ առ ժամ ավելի ու ավելի են հաստանում՝ զբաղեցնելով ավելի մեծ տարածք և հետևաբար ինձ ավելի ու ավելի հեռացնելով քեզանից:

Ու տեսնես աշխարհում որքա՞ն այսպիսի պարիսպներ կան՝ պարիսպներ օտարացման, պարիսպներ բաժանման…

Կյանքը ինքնին շատ դժվար բան է: Եվ երբեմն կյանքում դժվարությունները, խանգարող մարդիկ, դժբախտությունները, անհաջողությունները և այլն մարդուն հետզհետե սկսում են չարացնել: Եվ դա բնական է: Սակայն մարդ արարածը ինչպես ասում են տարբերվում է նրանով, որ ունի բանականություն, գիտակցություն:

Հաղթե՛ք չարությանը և ընդհանրապես եղե՛ք հաղթող...

Պետք է միշտ զգոն լինել և անընդհատ աշխատել ինքներս մեզ վրա: Չի կարելի ոչ մի դեպքում թույլատրել, որպեսզի չարությունը կարողանա իշխանություն վերցնել մեզ վրա, հարկավոր է կարողանալ կառավարել ինքներս մեզ:

Չարությունը մարդու կյանքը վեր է ածում քաոսի, այն գունազրկում ու տաղտկալի է դարձնում կյանքը: Չարացած մարդը ունակ չէ նաև սթափ մտածելու:

Չարացած մարդը ինքը իրեն տանում է դեպի անդունդ:

Ես անցել եմ այդ ճանապարհով և հավատացե՛ք, որ չարացումը առաջին հերթին վտանգում է հենց մեզ:

Փորձեք որոշ դեպքերում լինել ներողամիտ, որոշ դեպքերում անտեսող: Երբեմն որոշ դեպքերի նայեք շատ թեթև: Պետք չէ ոչնչի և առավել ևս ոչ մեկի վրա չարանալ…

Ապրե՛ք ինքներդ Ձեզ համար և ուշադրություն մի դարձրեք չկամների վրա, նրանք միշտ էլ կլինեն…

Հաղթե՛ք չարությանը և ընդհանրապես եղե՛ք հաղթող…